Üniversiteyle ilişiği kesilen binlerce kişinin beklediği öğrenci affı düzenlemesinde Meclis süreci devam ediyor. Öğrenci affını da içeren Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, 14 Temmuz Salı günü TBMM Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonunun gündemine alındı.
TBMM kayıtlarına göre 2/3755 esas numaralı teklifin son durumu “Komisyonda” olarak görünüyor. Düzenleme henüz TBMM Genel Kurulunda kabul edilmedi ve Resmî Gazete’de yayımlanmadı. Bu nedenle öğrenci affı başvuruları başlamış değil.
Öğrenci affı çıktı mı?
Öğrenci affı henüz yasalaşmadı.
Teklifin yürürlüğe girebilmesi için komisyondaki görüşmelerin tamamlanması, TBMM Genel Kurulunda kabul edilmesi ve Resmî Gazete’de yayımlanması gerekiyor. Yasama sürecinde teklifin kapsamı veya bazı maddeleri değiştirilebilecek.
Bu nedenle sosyal medyada yer alan “öğrenci affı çıktı” ve “başvurular başladı” paylaşımları şu aşamada gerçeği yansıtmıyor.
Öğrenci affı kimleri kapsayacak?
Teklif mevcut haliyle kabul edilirse yükseköğretim kurumlarında;
- Hazırlık ve intibak eğitimi,
- Ön lisans,
- Lisans tamamlama,
- Lisans,
- Yüksek lisans ve doktora
öğrenimi görürken üniversiteyle ilişiği kesilen kişilere yeniden eğitimlerine dönme imkânı sağlanacak.
Kendi isteğiyle kaydını sildirenler ile bir yükseköğretim programını kazanmasına rağmen süresi içinde kayıt yaptıramayanlar da teklif kapsamında yer alıyor. Hak kazananların 2026-2027 eğitim öğretim yılında öğrenimlerine başlaması öngörülüyor.
Başvurular için 4 ay süre tanınacak
Teklif yasalaşırsa öğrencilerin, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 4 ay içinde ilişiklerinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandıkları üniversiteye başvurması gerekecek.
Kesin başvuru başlangıç ve bitiş tarihleri, kanunun Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından üniversiteler ve Yükseköğretim Kurulu tarafından duyurulacak.
Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte askerlik görevini yapanlar ise terhislerinin ardından iki ay içinde başvurmaları halinde öğrenci affından yararlanabilecek. Yeniden öğrenci statüsü kazananların askerlik erteleme işlemleri, Askeralma Kanunu hükümlerine göre yürütülecek.
Daha önce öğrenci affından yararlananlar başvurabilecek mi?
Teklifte, daha önce aynı öğrenim düzeyinde öğrenci affından yararlanmamış olma koşulu bulunuyor.
Ancak daha önce farklı bir öğrenim düzeyinde aftan yararlanmış olmak, başka bir öğrenim düzeyi için başvuru yapılmasına engel olmayacak. Örneğin ön lisans eğitimi sırasında çıkarılan bir aftan yararlanan kişinin, daha sonra yüksek lisans öğrenimiyle ilgili şartları taşıması halinde yeni düzenlemeye başvurabilmesi öngörülüyor.
Kimler öğrenci affından yararlanamayacak?
Teklif metninde bazı suçlar ve durumlar kapsam dışında tutuluyor.
Terör, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ile uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından mahkûm olanların aftan yararlanamaması öngörülüyor.
Sahte belge nedeniyle kaydı iptal edilenler, üniversite kaydı sırasında sahte belge verenler ile terör örgütleriyle üyelik, mensubiyet, iltisak veya irtibat gerekçesiyle ilişiği kesilenler de kapsam dışında olacak.
Üniversiteyi kazanıp kayıt yaptıramayanlar da kapsamda
ÖSYM tarafından bir yükseköğretim programına yerleştirildiği halde süresi içinde kayıt yaptıramayanlara da yeniden kayıt hakkı verilmesi planlanıyor.
Bu kişilerin, teklif yasalaştıktan sonra dört aylık süre içerisinde kayıt hakkı kazandıkları üniversiteye başvurmaları gerekecek. Başvuruların kabul edilmesi halinde öğrenciler 2026-2027 eğitim öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilecek.
Başka bölüme yatay geçiş yapılabilecek mi?
Düzenlemeden yararlanarak eski üniversitesine dönen öğrenciler, üniversiteye girdikleri yıldaki ÖSYS veya YKS puanlarının yeterli olması halinde aynı ya da farklı bir diploma programına yatay geçiş talebinde bulunabilecek.
Yatay geçiş başvurularında öğrencinin puanının yanında programın öğrenci sayısı, kontenjanı ve üniversitenin fiziki imkânları da dikkate alınacak. Uygulamanın ayrıntıları üniversite senatoları tarafından belirlenecek.
Açık öğretime geçiş hakkı verilecek
Öğrenci affından yararlanarak yeniden öğrenci statüsü kazananlar, eşdeğer bir program bulunması halinde açık öğretime yatay geçiş yapabilecek.
Teklifte Anadolu Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi bünyesindeki açık öğretim ön lisans ve lisans programlarına geçiş imkânı yer alıyor. Uygulamanın usul ve esaslarını YÖK belirleyecek.
Öğrenci affı başvuruları başladı mı?
Hayır. Üniversiteler henüz 2026 öğrenci affı kapsamında başvuru almıyor.
Öğrencilerin şimdilik üniversitelere belge göndermesine veya başvuru ücreti ödemesine gerek bulunmuyor. Kesin başvuru koşulları, istenecek belgeler ve tarihler ancak düzenleme yasalaştıktan sonra belli olacak.
Bundan sonra süreç nasıl işleyecek?
Komisyonda kabul edilen metin TBMM Genel Kuruluna gönderilecek. Genel Kurul görüşmelerinde teklif maddeleri aynen kabul edilebileceği gibi değiştirilebilecek veya tekliften çıkarılabilecek.
Düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için TBMM’deki yasama sürecinin tamamlanması ve Resmî Gazete’de yayımlanması gerekiyor. Bu nedenle öğrencilerin TBMM, YÖK ve üniversitelerin resmî duyurularını takip etmesi önem taşıyor.
