Türkiye, sağlık alanında yerli üretim hedefi doğrultusunda aşı ve tanı kiti çalışmalarında hız kesmiyor. Türkiye Aşı Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Ateş Kara, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) aşısında dünya liderliğine oynadıklarını belirterek, “2,5-3 yıl içinde klinik uygulamaya geçebiliriz” dedi.
Ankara Üniversitesi ve Erciyes Üniversitesi iş birliğiyle geliştirilen KKKA aşısında, hayvan deneyleri aşamasına gelindi. Büyük ölçekli üretim için tüm hazırlıkların tamamlandığını belirten Kara, “Dünyada bu alanda bir ilk olabiliriz. Avrupa'da vakalar yeni görülmeye başladı. Türkiye bu alanda öncü ülke konumuna yükselecek” diye konuştu.
Yerli kuduz aşısı için geri sayım başladı
Kara, yerli kuduz aşısı çalışmalarının da son aşamaya geldiğini açıkladı. Laboratuvar sürecinin tamamlandığını, deney hayvanlarında testlere başlanacağını belirten Kara, “6-7 ay içinde elimizde olacak. Klinik denemelere geçmek için 1-2 yıl hedefliyoruz” dedi.
Pandemi döneminde geliştirilen TURKOVAC aşısından elde edilen deneyimin, yeni projelere hız kattığını vurguladı.
HPV ve boğmaca aşıları için teknoloji transferi
HPV aşısı için dünyadaki öncü firmalarla görüşmelerin sürdüğünü belirten Kara, ilk aşamada teknoloji transferiyle Türkiye’de üretimin başlayacağını, ilerleyen süreçte daha geniş kapsama sahip bir HPV aşısı geliştirmenin hedeflendiğini söyledi.
Aynı zamanda boğmaca için etkinliği daha yüksek yeni nesil bir aşı üzerinde çalıştıklarını da ifade etti.
Suş bankacılığıyla mikrop arşivi oluşturuluyor
Prof. Dr. Kara, hastalık etkeni mikroorganizmaların genetik özellikleriyle birlikte arşivlendiği “suş bankacılığı” sistemine de dikkat çekti. Kara, “Grip, RSV gibi virüsleri katalogluyoruz. Bu suşlar hem aşı hem tanı kiti geliştirme süreçlerinde kullanılacak” dedi.
Tanı kitlerinde devrim gibi yenilik
Türkiye Aşı Enstitüsü, afet durumlarında kullanılmak üzere yenilikçi bir su testi kiti geliştiriyor. Sadece bir damla su ile ishal riski taşıyan mikroorganizmaların tespitini sağlayacak bu kitin 1,5-2 yıl içinde kullanıma sunulması planlanıyor.
Prof. Dr. Kara, “Bu testle, afet bölgelerinde suyun güvenli olup olmadığını anında ölçebileceğiz” dedi.
Sağlıkta stratejik bağımsızlık hedefi
Türkiye'nin pandemi sürecinde kazandığı tecrübeyi kalıcı kazanıma dönüştürmekte kararlı olduğunu belirten Kara, “Hedefimiz, ihtiyaç duyduğumuz tüm kritik aşıları yerli olarak geliştirmek. Aşıda savunma sanayii kadar stratejik bir bağımsızlık hedefleniyor” ifadelerini kullandı.
