Çocukların adli süreçleri, cezai sorumlulukları ve korunmalarına yönelik yeni düzenlemeler içeren Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Adalet Komisyonunda kabul edildi.
Anadolu Ajansının aktardığına göre 18 maddeden oluşan teklif; çocukların silahlara erişiminin önlenmesi, yaş gruplarına göre uygulanacak cezalar, koruyucu ve destekleyici tedbirler, rehabilitasyon süreçleri ve kurumlar arası koordinasyon gibi başlıklarda değişiklikler öngörüyor.
Komisyonda kabul edilen teklif henüz yasalaşmadı. Düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için TBMM Genel Kurulunda kabul edilmesi ve Resmî Gazete’de yayımlanması gerekiyor.
Silahın çocuk tarafından ele geçirilmesine yeni ceza
Teklife göre ateşli silahını dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı biçimde muhafaza ederek bir çocuk tarafından ele geçirilmesine neden olan kişi hakkında, fiil daha ağır bir suçu oluşturmuyorsa 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası uygulanabilecek.
Düzenlemeyle çocukların ateşli silahlara erişiminin engellenmesi ve silah sahiplerinin muhafaza sorumluluğunun güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Teklifte ayrıca belirli kesici, delici ve bereleyici aletlerin çocuklara satılmasının ve çocuklar tarafından taşınmasının yasaklanmasına yönelik hükümler de bulunuyor.
Yaş gruplarına göre cezalar yeniden düzenleniyor
Teklifte, suça konu fiili işlediği sırada 12 yaşını doldurmuş ancak 15 yaşını doldurmamış çocuklara uygulanacak hükümlerde değişiklik öngörülüyor.
İşlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamadığı veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişmediği belirlenen çocukların ceza sorumluluğu bulunmayacak. Bu çocuklar hakkında çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilecek.
Fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği bulunduğu belirlenen 12-15 yaş grubundaki çocuklar hakkında ise ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektiren suçlarda 13 yıldan 18 yıla, müebbet hapis gerektiren suçlarda 10 yıldan 12 yıla kadar hapis cezasına hükmedilebilecek.
15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış çocuklar açısından ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda 19 yıldan 27 yıla, müebbet gerektiren suçlarda ise 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor.
“Suça sürüklenen çocuk” ifadesi değiştirilecek
Teklifle Çocuk Koruma Kanunu ve ilgili bazı kanunlarda kullanılan “suça sürüklenen çocuk” ifadesinin “adli süreçteki çocuk” olarak değiştirilmesi öngörülüyor.
Çocuk hakkında kamu davası açılması durumunda, gerekli idari ve koruyucu tedbirlerin alınabilmesi amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Millî Eğitim Bakanlığının il veya ilçe müdürlüklerine bildirim yapılabilecek.
Koruyucu ve destekleyici tedbirlerin koordinasyonu merkezde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, illerde valilikler ve ilçelerde kaymakamlıklar tarafından yürütülecek.
Tedbir kararına uymayan sorumlulara tazyik hapsi
Mahkeme veya çocuk hâkimi tarafından verilen koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarına aykırı hareket eden anne, baba, vasi veya çocuğun bakım ve gözetiminden sorumlu kişiler hakkında 3 günden 10 güne kadar tazyik hapsi uygulanabilecek.
Teklifte ayrıca bağımlılık, akıl hastalığı, davranışsal bağımlılık veya çocuğun kendisi ya da çevresi için ciddi tehlike oluşturduğu durumlarda zorunlu tedavi ve yatış kararı verilmesine yönelik düzenlemeler bulunuyor.
Hâkim, sağlık kurulu raporunu değerlendirerek başvuru hakkında en geç 48 saat içinde karar verecek. Bu süreçte çocuğun üstün yararı ve kişisel bilgilerinin korunması esas alınacak.
Teklifin sonraki aşaması TBMM Genel Kurulu
TBMM Adalet Komisyonunda kabul edilen teklif, ilerleyen günlerde TBMM Genel Kurulunun gündemine gelecek.
Genel Kurul görüşmelerinde teklifin maddelerinde değişiklik yapılabilecek. Düzenleme ancak Genel Kurulda kabul edilmesi ve Cumhurbaşkanının onayının ardından Resmî Gazete’de yayımlanmasıyla yürürlüğe girecek.
