Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (SUBÜ), Kültür Üniversitesi ve Eskişehir Anadolu Üniversitesi işbirliği ile geliştirilen "AiMove" sistemi, otizm spektrum bozukluğu riskinin erken teşhisinde önemli bir adım atıyor. Bu yenilikçi proje, yapay zeka destekli analizlerle çocukların motor gelişimini değerlendirerek, otizm tanısı sürecine katkıda bulunmayı hedefliyor.
Proje Hakkında Bilgiler
AiMove, "TÜBİTAK 1001 Spor Araştırmaları Özel Proje Çağrısı" kapsamında desteklenen bir çalışma olarak öne çıkıyor. Sistem, çocukların sıçrama, koşma ve topa vurma gibi temel hareket becerilerini analiz ederek, hastalık teşhisi ve tedavi süreçlerine yardımcı oluyor. Laboratuvar ortamı gerektirmeden gerçekleştirilen bu değerlendirme, çocukların motor becerilerinin kinematik analiz ve yapay zeka algoritmaları kullanılarak ölçülmesini sağlıyor.
Erken Teşhis ve Üstün Yeteneklerin Tespiti
AiMove, otizm spektrum bozukluğu riskinin erken belirlenmesine bilimsel ve objektif bir katkı sağlarken, özel gereksinimi olmayan çocuklarda olası üstün yeteneklerin tespit edilmesine de olanak tanıyor. SUBÜ Rektörü Prof. Dr. Mehmet Sarıbıyık, projenin Türkiye’deki ilk çalışmalardan biri olduğunu belirterek, TÜBİTAK destekli olmasının önemine vurgu yaptı. Sarıbıyık, projenin sadece hastalık teşhisi değil, aynı zamanda çocukların gelecekte hangi spor dallarına yatkın olduklarını öğrenmelerine de yardımcı olduğunu ifade etti.
Yüksek Doğruluk Payı ile Analiz Süreci
SUBÜ Otizm Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Nurgül Tezcan Kardaş, AiMove modülünün yüksek doğruluk payına sahip olduğunu belirtti. Proje, çocukların temel hareket becerilerini değerlendirirken, %98 güven aralığında sonuçlar sunuyor. Değerlendirme sürecinde çocuklar, 4 adet Kinect sensörünün önünde belirlenen hareketleri gerçekleştiriyor. Sistem, elde edilen veriler üzerinden çocukların eklem açılarını analiz ederek, hareketlerin doğru ya da yanlış yapılıp yapılmadığını raporluyor.
Veri Analizi ve Uygulama
Kardaş, yapay zeka modülünün geliştirilmesi sırasında 40 bin veri üzerinde çalışıldığını belirtti. Bu verilerin yarısı, normal gelişim gösteren çocukların motorik beceri standartlarını belirlemek için, diğer yarısı ise özel gereksinimli çocukların hareket analizlerinden elde edilmiştir. Her bir çocuğun hareketi detaylı bir şekilde analiz edilerek norm değerler oluşturulmuştur.
Anne Görüşleri ve Projenin Etkileri
Otizmli çocuk annesi Meryem Diş, üniversitenin sunduğu imkanlar sayesinde çocuğunun gelişimini erken yaşta fark ettiğini ifade etti. Diş, rehabilitasyon ve özel eğitim desteği ile çocuğunun önemli ilerlemeler kaydettiğini belirtti. Meral Arslan ise, özel gereksinimli çocukların topluma entegre olmasının zorluklarına dikkat çekerek, çocuğunun sosyal becerilerinin geliştiğini ve normal gelişim gösteren çocuklarla daha etkili iletişim kurabildiğini aktardı.
