Türkiye’de motosiklet kullanımının hızla artması ve motosikletlerin karıştığı trafik kazalarının yüksek seviyeye ulaşması üzerine yeni bir eylem planı hazırlandı.
Anadolu Ajansının İçişleri Bakanlığı kaynaklarından edindiği bilgiye göre, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi’nin talimatıyla hazırlanan 2026-2027 Motosiklet Denetimleri Eylem Planı, motosiklet kazalarının önlenmesini, denetimlerin güçlendirilmesini ve güvenli sürüş kültürünün yaygınlaştırılmasını amaçlıyor.
Türkiye’de 7,3 milyon motosiklet bulunuyor
İçişleri Bakanlığı verilerine göre motosikletler, 2019 yılında Türkiye’deki toplam taşıtların yüzde 14,1’ini oluşturuyordu.
2026 itibarıyla Türkiye’de bulunan 34,7 milyon motorlu taşıtın 7,3 milyonunun motosiklet olduğu belirtildi. Böylece motosikletlerin toplam taşıtlar içindeki payı yüzde 21,3’e yükseldi.
Bu artış, şehir içi trafik düzeninden sürücü eğitimlerine ve denetim yöntemlerine kadar birçok alanda motosikletlere özel yeni önlemlerin gündeme gelmesine neden oldu.
Kazaların yaklaşık yarısına motosikletler karıştı
2026 yılının 1 Ocak-8 Temmuz döneminde Türkiye genelinde 138 bin 833 ölümlü veya yaralanmalı trafik kazası meydana geldi.
Bu kazaların 69 bin 131’ine motosikletlerin karıştığı bildirildi. Buna göre yılın ilk bölümündeki ölümlü veya yaralanmalı trafik kazalarının yaklaşık yarısında en az bir motosiklet yer aldı.
Daha önce açıklanan yılın ilk dört aylık verilerinde de motosikletlerin bütün araçlar içindeki tescil payının yüzde 21,3 olmasına karşılık kazalara karışma oranının yüzde 47,1 olduğu belirtilmişti.
Trafik ışıklarında motosikletlere özel alan araştırılacak
Eylem planının en dikkat çekici maddelerinden birini, yoğun kavşaklarda motosikletlere özel bekleme alanları oluşturulması çalışması oluşturuyor.
Plan kapsamında trafik ışıklarında, otomobil ve diğer araçların ön kısmında “motosiklet rezerv alanları” oluşturulmasının uygulanabilirliği araştırılacak.
Bu alanlarla motosiklet sürücülerinin araçların arasında sıkışmasının önlenmesi, dönüş yapan araçlar tarafından daha kolay fark edilmesi ve yeşil ışık yandığında daha güvenli biçimde hareket etmesi hedefleniyor.
Araştırmalar tamamlandıktan sonra uygulamanın nasıl yapılacağına ilişkin bir rehber hazırlanması planlanıyor.
Bu düzenleme henüz ülke genelinde uygulanmaya başlamadı. Çalışma şu aşamada araştırma ve hazırlık sürecinde bulunuyor.
Kontrollü şerit paylaşımı pilot ilde denenecek
Planın bir diğer önemli başlığı, motosikletlerin duran veya düşük hızla hareket eden araçların arasından kontrollü biçimde ilerlemesine imkân tanıyan şerit paylaşımı uygulaması oldu.
Uygulamanın Türkiye’deki trafik güvenliğine, trafik akışına ve motosiklet sürücülerinin karşılaşabileceği risklere etkisi araştırılacak.
Çalışma sonuçlarının uygun bulunması hâlinde kontrollü şerit paylaşımı, belirlenecek bir pilot ilde test edilecek. Pilot uygulamanın sonuçlarına göre sistemin devam edip etmeyeceği değerlendirilecek.
Bu nedenle yeni plan, motosikletlerin bugünden itibaren araçların arasından serbestçe geçebileceği anlamına gelmiyor. Mevcut trafik kuralları geçerliliğini koruyor.
Reflektif ekipman kullanımı teşvik edilecek
Motosiklet sürücülerinin özellikle gece ve görüş mesafesinin düşük olduğu koşullarda daha kolay fark edilmesi amacıyla reflektif ekipman kullanımının artırılması da planlanıyor.
Yansıtıcı malzemelerin motosiklet sürücüleri, yolcular ve motosikletlere takılan taşıma kutularında kullanılmasının teşvik edilmesi hedefleniyor.
Bu konuda bilgilendirme kampanyaları ve farkındalık çalışmaları yürütülecek.
Güvenli olmayan modifikasyonlara denetim
Eylem planında motosikletlerin motor gücünün mevzuata aykırı biçimde artırılması ve teknik özelliklerinin güvenliği tehlikeye düşürecek şekilde değiştirilmesi de yer aldı.
Teknik standartlara uygun olmayan modifikasyonlara karşı denetim ve bilgilendirme faaliyetlerinin artırılması planlanıyor.
Motosikletlerde ABS olarak bilinen kilitlenmeyi önleyici fren sistemi ile benzeri güvenlik teknolojilerinin kazaları ve can kayıplarını azaltmadaki rolü konusunda da kamuoyuna yönelik çalışmalar yapılacak.
Sivil ve resmî ekipler birlikte denetim yapacak
Motosiklet sürücülerine yönelik trafik denetimlerinin elektronik sistemler ve teknolojik araçlarla desteklenmesi planlanıyor.
Denetimlere trafik birimlerinin yanı sıra resmî ve sivil ekiplerin de katılması öngörülüyor.
Çalışmalarda özellikle şu ihlallere ağırlık verilmesi bekleniyor:
- Tehlikeli sürüş
- Hız ihlali
- Kask ve koruyucu ekipman kullanmama
- Kırmızı ışık ihlali
- Ters yönde araç kullanma
- Mevzuata aykırı teknik değişiklikler
- Trafikte akrobatik hareketler
- Alkollü araç kullanma
Önceki verilerde motosiklet sürücülerine atfedilen kusurlar arasında hız ihlali, kavşaklarda geçiş önceliğine uymama ve şerit değiştirme kurallarına aykırılığın öne çıktığı açıklanmıştı.
Motokuryeler de planın önemli başlıklarından biri
İçişleri Bakanlığının daha önce açıkladığı verilere göre motokuryeler, Türkiye’deki toplam motosikletlerin yüzde 1,4’ünü oluşturmasına rağmen motosiklet kazalarındaki payları yüzde 19,8’e ulaştı.
Bu nedenle motokuryelere yönelik kontrollerde yetki belgeleri, çalışma koşulları ve trafik kurallarına uyumun ayrıca değerlendirilmesi bekleniyor.
Okullarda motosiklet güvenliği eğitimi verilecek
Eylem planı yalnızca denetimlerden oluşmayacak.
İlk ve ortaöğretim kurumları ile üniversitelerde motosiklet güvenliğine ilişkin farkındalık çalışmaları yapılması planlanıyor.
Motosiklet ve motorlu bisiklet kullanıcıları için hedef gruplara göre güvenli sürüş eğitimleri hazırlanacak. Kamu spotları, broşürler, afişler ve bilgilendirme içerikleriyle koruyucu ekipman ve güvenli sürüş konusunda bilinç oluşturulması hedeflenecek.
Plan 25 kurumun katılımıyla uygulanacak
Bir amaç, dört hedef ve 34 performans göstergesinden oluşan eylem planındaki çalışmaların 25 paydaş kurumun katılımıyla yürütüleceği bildirildi.
Plan kapsamında yapılacak araştırmalar, pilot uygulamalar ve mevzuat çalışmaları tamamlandıkça trafik ışıklarındaki özel bekleme alanları ile şerit paylaşımının nasıl uygulanacağı netlik kazanacak.
