Güncelleme | 16 Temmuz 2026: Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk, DOA sistemine 482 yetkili içecek üreticisi ile 3 bin 673 ambalajlı ürünün kaydedildiğini açıkladı. İlk 10 günde yaklaşık 20 milyon ambalaj iade edilirken mobil kullanıcı sayısı 2 milyonu geçti. Yaklaşık 2 bin 500 makineyle başlayan sistemde uzun vadeli hedef 20 bin makineye ulaşmak.Türkiye’de içecek ambalajlarının geri dönüşüm sürecini değiştiren Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, kısa sürede milyonlarca kullanıcıya ulaştı.
1 Temmuz 2026’da 81 il ve 973 ilçede ulusal ölçekte uygulanmaya başlanan sistem kapsamında, üzerinde DOA işareti bulunan uygun plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajları iade eden vatandaşlara ambalaj başına 1 TL teşvik bedeli ödeniyor. Sistemin başladığı tarihte Türkiye genelinde 2 binden fazla iade makinesi hizmete açıldı.
Anadolu Ajansının 11 Temmuz’da yayımladığı verilere göre uygulamanın ilk 10 gününde 18 milyon 775 bin 861 ambalaj toplandı, kayıtlı kullanıcı sayısı ise 1 milyon 992 bini geçti.
DOA nedir?
DOA, “Depozitosu Olan Ambalajlar” ifadesinin kısaltması olarak kullanılıyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının koordinasyonunda, Türkiye Çevre Ajansı tarafından yürütülen sistem; içecek ambalajlarının çöpe atılması yerine ayrı toplanmasını, dijital olarak takip edilmesini ve geri dönüşüm yoluyla yeniden ekonomiye kazandırılmasını amaçlıyor.
Vatandaşlar uygun ambalajları DOA İade Makinelerine veya görevli bulunan manuel iade merkezlerine teslim ediyor. Ambalajın sistem tarafından doğrulanmasının ardından 1 TL’lik bedel kullanıcının DOA dijital cüzdanına aktarılıyor.
Her plastik veya cam şişeye 1 TL veriliyor mu?
Hayır. Sisteme bütün boş şişe ve kutular kabul edilmiyor.
İade edilecek ambalajın:
- Üzerinde DOA işareti bulunması,
- PET, cam veya alüminyumdan üretilmiş olması,
- İçecek ambalajı olması,
- Hacminin 0,10 litre ile 3,01 litre arasında bulunması,
- Tamamen boş olması,
- Ezilmemiş, kırılmamış ve bütünlüğü bozulmamış olması gerekiyor.
Üzerinde DOA işareti bulunmayan ambalajlar, süt ve içilebilir süt ürünlerine ait ambalajlar ile kâğıt veya karton kutular sistem kapsamında kabul edilmiyor.
DOA işaretli uygun içecek ambalajlarına 1 TL iade bedeli ödeniyor.
DOA uygulaması nasıl kullanılır?
İade işlemi DOA mobil uygulaması ve iade makinesi arasında oluşturulan karekod bağlantısıyla gerçekleştiriliyor.
Kullanıcıların izlemesi gereken adımlar şöyle:
- DOA mobil uygulamasını telefona indirin ve hesap oluşturun.
- Uygulamadaki “İade Noktası Bul” bölümünden yakınınızdaki makineyi seçin.
- DOA İade Makinesinin ekranında “Başlamak için dokunun” bölümüne basın.
- Mobil uygulamadaki “İade Et” seçeneğini açın.
- Makinenin ekranında oluşan karekodu telefonunuzla okutun.
- DOA işaretli ambalajları makineye tek tek yerleştirin.
- İşlemi tamamladığınızda toplam tutarı DOA dijital cüzdanınızdan kontrol edin.
İade bedeli, ambalajların doğrulanmasının ardından kullanıcının cüzdanına aktarılıyor. Günlük iade limiti ise kişi başına 200 ambalaj olarak uygulanıyor.
DOA depozito iade makineleri nerede?
En yakın DOA makinesine veya manuel iade merkezine, DOA mobil uygulaması ile sistemin resmî internet sitesindeki harita üzerinden ulaşılabiliyor.
Kullanıcılar il, ilçe ve mahalle bilgilerini seçerek iade noktasının konumunu görüntüleyebiliyor ve telefonlarından yol tarifi oluşturabiliyor.
Sistem ilk aşamada zincir marketler, süpermarketler, kamu binaları, bazı belediye noktaları ve yoğun kullanılan alanlarda yaygınlaştırılıyor. Bakanlık, makine sayısının mahalle, semt ve köy düzeyinde artırılacağını bildirdi.
Makine şişeyi neden kabul etmiyor?
DOA makinesinin bir ambalajı reddetmesinin en yaygın nedenleri şunlar olabilir:
- Ambalajda DOA işaretinin bulunmaması,
- Barkodun veya işaretin okunamayacak durumda olması,
- Şişenin ezilmiş ya da deforme edilmiş olması,
- Cam ambalajın kırık olması,
- Ambalajın içinde sıvı bulunması,
- Ürünün 3 litreden büyük olması,
- Ambalajın süt ürünü, karton veya kâğıt kategorisinde bulunması.
Özellikle pet şişelerin iade öncesinde ezilmemesi gerekiyor. Makinenin ambalaj üzerindeki işareti ve fiziksel yapıyı okuyabilmesi için şişenin bütünlüğünün korunması isteniyor.
Makine arızası, doluluk veya cüzdan işlemleriyle ilgili sorunlar DOA uygulamasındaki destek bölümü üzerinden iletilebiliyor. İade sürecine ilişkin talep ve şikâyetler için ALO 181 hattı da kullanılabiliyor.
DOA’dan kazanılan para nasıl çekilir?
İade edilen ambalajların karşılığı doğrudan nakit olarak makineden verilmiyor. Tutar önce DOA dijital cüzdanına yükleniyor.
Cüzdanda biriken para:
- Banka hesabına gönderilebiliyor,
- Uygun ATM’lerden çekilebiliyor,
- Karekod destekli satış noktalarında kullanılabiliyor,
- Sanal kartla alışverişte değerlendirilebiliyor.
ATM’den para çekebilmek için hesabın doğrulanmış olması gerekiyor. Resmî yardım merkezine göre ATM’den çekilebilecek en düşük tutar 100 TL ve işlem 100 TL’nin katları şeklinde gerçekleştiriliyor. Banka hesabına para gönderme işleminde de en düşük transfer tutarı 100 TL olarak uygulanıyor.
Dolayısıyla 10 şişe iade eden bir kullanıcının cüzdanında 10 TL birikiyor; ancak bu tutarı ATM’den hemen çekebilmesi için bakiyenin minimum para çekme sınırına ulaşması gerekiyor. Biriken para alışverişlerde karekodla kullanılabiliyor.
Akıllı telefonu olmayanlar DOA’yı kullanabilir mi?
Resmî sistemde mobil uygulamanın yanı sıra DOA Kart seçeneği de bulunuyor.
Kartla iade işleminde, kartın arka tarafındaki numaranın son sekiz hanesi makine ekranına giriliyor. Ambalajlar teslim edildikten sonra iade bedeli kartla bağlantılı DOA cüzdanına aktarılıyor. Manuel iade merkezlerinde de görevli personel aracılığıyla kartla işlem yapılabiliyor.
İşletmeler için DOA sistemi nasıl çalışıyor?
DOA sistemi yalnızca bireysel tüketicileri kapsamıyor. Otel, restoran, kafe ve içecek satışı yapan işletmelerin de Depozito Bilgi Yönetim Sistemi üzerinden kayıt yaptırması ve yetkilendirilmiş saha operatörünü belirlemesi gerekiyor.
İşletmelere bu işlemleri tamamlamaları için 2026 Ekim ayının sonuna kadar süre verildi. Kayıtlı işletmelerde biriktirilen DOA logolu ambalajlar yetkili operatörler tarafından teslim alınıyor. Sisteme kazandırılan her uygun ambalaj için işletmelere ayrıca 20 kuruş teşvik bedeli ödeniyor.
Türkiye Çevre Ajansına göre geri kazanılması hedeflenen içecek ambalajlarının yaklaşık yüzde 65’i otel, restoran ve kafe gibi işletmelerde tüketiliyor. Bu nedenle işletmelerin sisteme katılması, projenin toplama hedeflerine ulaşmasında önemli rol oynuyor.
Yıllık hedef 25 milyar ambalaj
Bakanlık, DOA sistemiyle her yıl yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının geri kazanılmasını ve ekonomiye yıllık 30 milyar TL düzeyinde katkı sağlanmasını hedefliyor.
İlk aşamada geri kazanım oranının yüzde 50’ye, sistemin olgunlaşmasıyla yüzde 80’e çıkarılması planlanıyor. Projenin uzun vadede geri dönüşüm ve saha operasyonlarında yaklaşık 20 bin kişilik istihdam alanı oluşturabileceği değerlendiriliyor.
Sistemin ayrıca belediyelerin atık toplama maliyetini azaltması, depolama alanlarının ömrünü uzatması, plastiklerin denizlere ve doğaya karışmasını önlemesi, enerji tüketimini ve emisyonları düşürmesi amaçlanıyor.
Türkiye’nin DOA modeli Forbes analizinde yer aldı
DOA sistemi yalnızca Türkiye’deki geri dönüşüm uygulamaları açısından değil, kullandığı dijital altyapı nedeniyle uluslararası medyada da gündeme geldi.
Forbes’ta yayımlanan bir analizde Türkiye’nin barkod tabanlı takip sistemi, iade makineleri, mobil cüzdan altyapısı ve özel sektör finansmanına dayalı modeli ele alındı. Analizde Türkiye’deki sistemin, ABD’nin geri dönüşüm ve kritik ham madde politikaları açısından incelenebilecek modellerden biri olduğu değerlendirildi.
Forbes’ta yayımlanan analizde Türkiye’nin DOA modeli ABD ve Batılı ülkeler açısından örnek gösterildi.
TÜÇA Başkanı Nurullah Öztürk, Türkiye’de farklı yerli üreticilerin gerekli sertifikasyon süreçlerini tamamlayarak depozito iade makineleri üretmeye başladığını ve şirketlerin ihracat pazarlarını hedeflediğini açıkladı. Öztürk, sistemin tam kapasiteye ulaşması durumunda ekonomiye yıllık yaklaşık 1 milyar dolar katkı sağlamasının beklendiğini belirtti.
DOA hakkında en çok merak edilen sorular
DOA’da bir şişe kaç TL?
Üzerinde DOA işareti bulunan ve sistemin şartlarını karşılayan her uygun içecek ambalajı için 1 TL iade veya teşvik bedeli ödeniyor.
Günde kaç şişe iade edilebilir?
Bir kullanıcı günlük en fazla 200 ambalaj iade edebiliyor.
Ezilmiş pet şişe kabul edilir mi?
Hayır. Şişenin boş, deforme olmamış ve bütünlüğünün bozulmamış olması gerekiyor.
Süt şişeleri ve karton kutular kabul ediliyor mu?
Süt ve içilebilir süt ürünlerinin ambalajları ile kâğıt veya karton ambalajlar sisteme dâhil değil.
Para doğrudan makineden mi alınır?
Hayır. Tutar önce DOA dijital cüzdanına yükleniyor. Ardından banka transferi, ATM, karekodla ödeme veya sanal kart seçenekleri kullanılabiliyor.
En yakın DOA makinesi nasıl bulunur?
DOA mobil uygulamasındaki “İade Noktası Bul” bölümü veya sistemin resmî internet sitesindeki harita kullanılabilir.
